Preloader

Erken Yaşta Eğitim

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Okul Öncesi Çağdaki Çocukların Bilişsel Gelişim Sürecinde Oyunun Yeri

Bilişsel gelişim dikkat, algı, hafıza, dil gelişimi, düşünme, yaratıcılık gibi zihinsel süreçleri kapsar. Çocukların, doğduğu andan itibaren yaş aralıklarına göre bilişsel gelişimleri hem pediatristler, ebeveynler ve eğitmenler tarafından takip edilir.

Çocuklarda bilişsel gelişim süreçlerinin temelini atan ve çalışmaları bugün de yol gösterici kabul edilen kişilerden biri İsviçreli ünlü Psikolog Jean Piaget’dir. Piaget’ye göre zihinsel gelişim bedensel gelişim ile paralel ilerler. Piaget’nin yaklaşımına göre Çocuklar “aktif düşünürler”dir ve devamlı olarak dünyayı algılamaya çalışırlar. Bilişsel gelişim süreçlerini yaşlara göre sınıflandıran Piaget, 2-7 yaş aralığını “işlem öncesi dönem” olarak tanımlar. Çocuklar için bu dönem:

  • Zihinsel olarak sınırlı bir dönemdir, bu dönemde işlem yapabilme kapasitesi yeterli değildir. Tersine çevrilebilirlik (olayları, düşünceleri zihinsel olarak başlangıçtaki noktasına döndürebilmek) gibi becerileri yoktur.
  • Bu dönemde çocuklar ben merkezci bir yapıda olurlar. Dünya onların etrafında döner.
  • Cansız nesnelere canlı gibi davranabilirler. Bu duruma animizm denir. Animizm hayali arkadaşlar ve sembolik oyunlara kapı aralar.
  • Dil becerilerinin geliştiği, sembollerle düşünmeye başlanılan bir dönemdir.

Amerikan Psikoloji Derneği de okul öncesi çocukların zihinsel yeteneklerini şu şekilde sıralar:

  • Nesneler, insanlar ve olaylar hakkında düşünebilir (onları görmese bile).
  • Kendilerini hala dünyanın merkezinde görseler de empati duyguları gelişmeye başlar.
  • Duygu ve düşüncelerini açıklamak için çok daha fazla kelime kullanırlar.
  • Geçmiş kavramı şekillenir. Geçmişte yaşanan olaylar hakkında konuşabilirler.
  • Plan yapma becerileri gelişir.
  • Neden-sonuç ilişkisi kurmaya başlar.
  • Niçin, neden, nasıl, ne zaman gibi soruların sayısı artar.
  • Kahvaltının öğlen yemeğinden, öğlen yemeğinin akşam yemeğinden önce olduğunu öğrenir. Dün, bugün yarın gibi kavramlara aşina olur, zaman algısı gelişir.

Bilişsel Gelişim Sürecinde Oyunun Önemi

Oyun, çocuğunuzun bedensel ve ruhsal olarak rahatlamasına, onun keyifli vakit geçirmesine yardımcı olur. Fiziksel gelişime ve motor becerilerin gelişimine yardımcı olabileceği gibi eğitim sürecine de destek olur. Oyun oynamanın bir diğer önemli desteği de bilişsel gelişimdir. Çocuklar oyun oynarken düşünme, anlama, iletişim kurma, hatırlama, hayal etme ve problem çözme becerilerini geliştirirler.

Ebeveynlerin oyuna ortak olmaları da çocukların bilişsel gelişimi açısından oldukça önemlidir. Her şeyden önce bu birliktelik duygusal bağınızı güçlendirir ve ona “sen benim için önemlisin” mesajını verir. Bu mesajla çocuğunuzun aidiyet hissi gelişir, kendine güveni, dünyayı keşfetme ve öğrenme isteği artar.

Araştırmalar Ne Diyor?

Oyunun, çocukların bilişsel gelişiminde ne denli önemli bir katkısı olduğunu geçmişten günümüze kadar yapılan pek çok araştırma da destekler niteliktedir. Oyunun en etkili olduğu bilişsel gelişim unsurlarından biri dil gelişimidir. Yayınlanmış 46 farklı çalışmayı analiz eden Psikolog Edward Fisher, sosyodramatik oyunlar oynayan çocukların dil gelişimlerinde ciddi bir fark olduğunu tespit etmiştir. 1-6 yaş arası İngiliz çocukları kapsayan bir araştırmada, sembolik oyunlarda başarılı olan çocukların daha iyi dil becerisine sahip olduğu gözlenmiştir.

Oyunun bilişsel gelişime olan katkısı uzun yıllardır eğitimcilerin ve bilim insanlarının araştırdığı konuların başında gelir. 1980’li yıllarda yapılan başka bir araştırmada (Pepler ve Ross çalışması) ise çocuklara oynamaları için farklı oyun materyalleri verilir. Çocuklar bir süre oyuncaklarıyla oynadıktan sonra problem çözme yetenekleri test edilir. Sonuç olarak seçilen oyuncak çeşidine göre, çocukların da problem çözme kabiliyetlerinin farklı olduğu gözlenir. Iraksak (özgünlük ve yaratıcılığı destekleyen) oyunları oynayan çocuklar daha iyi performans sergiler.

Uzun soluklu bir araştırmada da oyunun matematik becerilerini geliştirmedeki rolüne vurgu yapılır. Florida Devlet Üniversitesi’nden Charles H. Wolfgang ve Ithel Jones, 4 yaşındayken bloklarla oynayan çocukların liseye gittikleri zaman matematik dersindeki performanslarını gözlemler. Küçüklüğünde bloklarla daha sofistike/karmaşık şekilde oynayan çocukların lisede daha yüksek matematik notlarına sahip oldukları saptanır.

Tüm bu araştırmalar benzer bir sonucu destekliyor; oyun oynamak çocukların bilişsel kapasitesini geliştiriyor. Siz de çocuğunuzla oyun oynayarak eğlenceli vakit geçirmenin yanı sıra onun bilişsel gelişimine katkı sağlayabilirsiniz.

Bununla birlikte klasik araştırmaları günümüz çocuklarına uygun hale getiren STEAM tabanlı oyunlar sayesinde çocuğunuzun farklı ve güncel bir oyun deneyimi yaşamasını sağlayabilir, bilişsel gelişime destek verirken eğitimini destekleyebilirsiniz. Bunun için bilim, teknoloji, mühendislik, sanat ve matematik alanında yaratmış olduğu 5 sempatik karakterle, çocuklara ve ebeveynlere büyük fikirleri oyunlarla açıklamayı amaçlayan Woppy’den destek alabilirsiniz.

Kapat

Oturum aç

Kapat

Sepet (0)

Sepet boş No products in the cart.

Woppy: Teknoloji Okuryazarlığı Eğitici Oyun Setleri

Woppy, eğitici oyun setleri ile çocukların; geleceğin yaratıcı, üretken, vizyon sahibi dünya vatandaşları olmalarını desteklemeyi amaçlamaktadır. Woppy kart oyunları ile çocuklarınızın hayal dünyasını keşfedin.